Cặp USD/JPY vào thứ Năm đã chạm mức cao nhất trong gần hai năm trong bối cảnh đồng đô la Mỹ nói chung mạnh lên và đồng yên cùng lúc suy yếu. Các nhà giao dịch đang tự tin tiến gần mốc 161.

Về phía đồng USD là các tín hiệu mang tính “diều hâu” từ Federal Reserve và loạt số liệu kinh tế vĩ mô mạnh mẽ được công bố tại Mỹ trong vài tuần gần đây. Ngược lại, đồng yên đang chịu áp lực từ một số yếu tố cơ bản. Trước hết, chênh lệch lãi suất kéo dài giữa Mỹ và Nhật Bản tiếp tục thúc đẩy các hoạt động carry trade. Bên cạnh đó, lập trường thận trọng của Bank of Japan tạo thêm áp lực lên đồng tiền Nhật. Các thành viên thị trường cũng tỏ ra hoài nghi về hiệu quả của các biện pháp can thiệp tỷ giá do nhà chức trách Nhật Bản thực hiện: những nỗ lực trước đây nhằm chặn đà suy yếu của đồng yên chỉ dẫn đến các nhịp điều chỉnh ngắn hạn (dù khá mạnh), mà không làm thay đổi xu hướng tăng dài hạn của cặp USD/JPY.

Trước hết, hãy xét cuộc họp tháng 6 của BoJ, kết quả là nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản lên 1,0% (mức cao nhất kể từ năm 1995). Thoạt nhìn, đã xuất hiện một tình huống có phần nghịch lý: bất chấp việc thắt chặt các tham số chính sách tiền tệ, đồng yên không những không mạnh lên mà chẳng bao lâu sau còn chịu thêm áp lực.

Phản ứng này xuất phát từ tính chất các bình luận của quan chức BoJ về triển vọng chính sách tiền tệ trong tương lai và giọng điệu của tuyên bố đi kèm. Nói cách khác, như thường thấy trong những tình huống kiểu này, “quỷ nằm trong chi tiết”.

Mặc dù đã tăng lãi suất, ngân hàng trung ương vẫn duy trì lập trường thận trọng khi nói về các bước đi tiếp theo. Thị trường không nhận thấy bất kỳ tín hiệu nào cho thấy ngân hàng trung ương sẵn sàng đẩy nhanh quá trình thắt chặt chính sách tiền tệ. Ngược lại, trong nội bộ hội đồng vẫn tồn tại lo ngại về tác động của các rủi ro bên ngoài đối với nền kinh tế, hàm ý rằng quá trình bình thường hóa chính sách tiền tệ nhiều khả năng vẫn sẽ diễn ra từ tốn và rất chậm.

Cũng cần lưu ý rằng cuộc họp báo cuối cùng không do Thống đốc BoJ Kazuo Ueda chủ trì (ông vắng mặt do phải nhập viện), mà do Phó Thống đốc Shinichi Uchida đảm nhiệm. Điều này ảnh hưởng đến cách thức truyền thông: ông tránh đi vào chi tiết cụ thể và không đưa ra bất kỳ mốc thời gian nào cho các bước đi tiếp theo, chỉ nói rằng ngân hàng trung ương sẽ tiếp tục đánh giá các dữ liệu kinh tế.

Hơn nữa, các thành viên thị trường đặc biệt chú ý đến những bàn luận về chương trình cắt giảm mua trái phiếu chính phủ. Trước cuộc họp tháng 6, truyền thông đã đề cập khả năng làm chậm quá trình quantitative tightening (QT) hoặc thậm chí tạm thời dừng việc thu hẹp bảng cân đối. Việc những kịch bản này được đem ra thảo luận đã củng cố nhận định rằng BoJ là một trong những ngân hàng trung ương thận trọng nhất trong khối các nước phát triển.

Và sau cùng, chênh lệch lãi suất kéo dài giữa Mỹ và Nhật Bản tiếp tục hỗ trợ cho xu hướng tăng của USD/JPY. Ngay cả sau khi BoJ nâng lãi suất lên 1,0% trong tháng 6, chênh lệch vẫn ở quanh mức 250–275 điểm cơ bản (với biên độ lãi suất của Fed ở 3,5–3,75%), qua đó tiếp tục kích thích hoạt động carry trade. Đồng yên vẫn là một trong những đồng tiền tài trợ rẻ và dễ tiếp cận nhất cho các chiến lược này.

Thêm vào đó, sau cuộc họp FOMC tháng 6, thị trường bắt đầu định giá khả năng Mỹ sẽ có thêm một đợt tăng lãi suất nữa trước khi năm nay khép lại (dựa trên dot plot được cập nhật). Điều này đồng nghĩa chênh lệch lãi suất có thể còn nới rộng hơn, và các giao dịch carry trade sẽ vẫn hấp dẫn, tiếp tục gây áp lực lên đồng yên.

Nói cách khác, bối cảnh cơ bản hiện tại đang ủng hộ xu hướng tăng tiếp của cặp USD/JPY. Điều này khiến các vị thế mua trên cặp tiền này trở nên hợp lý và có cơ sở. Tuy nhiên, tồn tại một yếu tố “nhưng” rất đáng kể: rủi ro can thiệp tỷ giá. Cần nhớ rằng vào tháng 4, nhà chức trách Nhật Bản đã can thiệp thị trường khi tỷ giá vượt mốc 160,70. Hiện tại, giá đang tiến gần vùng 161, qua đó làm gia tăng rủi ro xuất hiện thêm một đợt can thiệp mới.

Có thể giả định rằng nếu cặp USD/JPY bứt phá vững chắc lên trên mốc 161,00, các nhà quản lý Nhật Bản sẽ đưa ra phản ứng — hoặc bằng lời nói, hoặc bằng hành động can thiệp trực tiếp. Do đó, các vị thế mua ở vùng giá hiện tại tỏ ra khá rủi ro, bởi một cú sụt giảm mang tính kỹ thuật của cặp tiền có thể khiến giá rơi từ 200 đến 500 pip chỉ trong vài giờ, thậm chí vài phút.

Tuy nhiên, sau một nhịp giảm như vậy, nhu cầu mua có thể thực tế lại gia tăng: kinh nghiệm từ các đợt can thiệp tỷ giá trước đây cho thấy cặp tiền này thường được mua mạnh trở lại ngay trong ngày mà nhà chức trách Nhật Bản hành động. Nói cách khác, các vị thế mua đối với cặp USD/JPY vẫn giữ được tính hợp thời, nhưng chỉ sau khi Tokyo đã phản ứng với diễn biến thị trường — dù là bằng tuyên bố hay bằng hành động cụ thể.